LPGના વધતા વૈશ્વિક ભાવ વચ્ચે સરકારે સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની સંખ્યા ઘટાડી
કેન્દ્ર સરકારે Ujjwala Yojana હેઠળ લાભ મેળવનારા પરિવારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. હવે યોજના હેઠળ મળતા સબસિડીવાળા LPG સિલિન્ડરની સંખ્યા વર્ષના 9માંથી ઘટાડીને માત્ર 4 કરી દેવામાં આવી છે. આ માહિતી તાજેતરમાં ઘરેલુ LPGના ભાવમાં થયેલા વધારાને લઈને બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર નિવેદનમાંથી સામે આવી છે.
ખાસ વાત એ છે કે આ નિર્ણય અંગે સરકારે અલગથી કોઈ જાહેર જાહેરાત કરી નથી. તેથી આ નવો નિયમ ક્યારેથી અમલમાં આવ્યો છે તે બાબત હજુ સ્પષ્ટ થઈ શકી નથી.
ફરી વધ્યા LPG સિલિન્ડરના ભાવ
7 જૂને સરકારે ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમતમાં 29 રૂપિયાનો વધારો જાહેર કર્યો હતો. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ પછી ગેસના ભાવમાં આ બીજી વખત વધારો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉના વધારા સાથે મળીને હવે ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર કુલ 89 રૂપિયા મોંઘો થઈ ગયો છે.
હાલમાં દિલ્હીમાં 14.2 કિલોનો ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર 942 રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં LPGના વધતા ભાવ અને સપ્લાય પર પડતા દબાણને કારણે સરકાર પર પણ સબસિડીનો બોજ વધ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
Ujjwala Yojanaના લાભાર્થીઓ પર શું અસર પડશે?
હાલમાં Ujjwala Yojanaના લાભાર્થીઓને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી પ્રતિ સિલિન્ડર 300 રૂપિયાની વધારાની સબસિડી આપવામાં આવે છે. જેના કારણે તેમને 942 રૂપિયાના બદલે આશરે 642 રૂપિયામાં સિલિન્ડર મળી જાય છે.
પરંતુ હવે વર્ષમાં માત્ર 4 સબસિડીવાળા સિલિન્ડર મળવાના હોવાથી ઘણા પરિવારોને બાકીના સિલિન્ડર બજારના ભાવ પ્રમાણે ખરીદવા પડી શકે છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો માટે આ નિર્ણય ઘરખર્ચ પર અસર કરી શકે છે.
સરકારે નિર્ણયનું કર્યું સમર્થન
સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની સંખ્યા ઘટાડવા અંગે ઉઠેલા પ્રશ્નો પર પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ સરકારનો પક્ષ રજૂ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે હાલ ગ્રાહકોને મળતો LPG સિલિન્ડર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના વાસ્તવિક ભાવ કરતાં ઘણો સસ્તો છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જો LPGના ભાવ સંપૂર્ણપણે વૈશ્વિક બજાર સાથે જોડવામાં આવે તો એક સિલિન્ડરની કિંમત હાલની કિંમત કરતાં ઘણી વધારે થઈ શકે. ઉપરાંત Ujjwala Yojanaના લાભાર્થીઓને વધારાની 300 રૂપિયાની સબસિડી પણ આપવામાં આવી રહી છે, જેનાથી તેમને હજુ પણ નોંધપાત્ર રાહત મળે છે.
2016માં શરૂ થઈ હતી Ujjwala Yojana
Ujjwala Yojanaની શરૂઆત 1 મે 2016ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશના બલિયા જિલ્લામાંથી કરવામાં આવી હતી. યોજનાનો મુખ્ય હેતુ ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોની મહિલાઓને સ્વચ્છ ઈંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો હતો.
આ યોજના પહેલા લાખો પરિવારો લાકડા, કોલસા અને અન્ય પરંપરાગત ઈંધણ પર આધાર રાખતા હતા, જેના કારણે આરોગ્ય સંબંધિત અનેક સમસ્યાઓ ઊભી થતી હતી. LPG કનેક્શન મળતા મહિલાઓને ધુમાડાથી રાહત મળી અને રસોઈ બનાવવાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની.
આ પણ વાંચો: Lokrakshak Written Exam: LRD ઉમેદવારો માટે મોટી ખબર, 14 જૂને લેખિત પરીક્ષા યોજાશે
ઉજ્જવલા યોજના માં 10.55 કરોડથી વધુ કનેક્શનનું વિતરણ
સરકારી આંકડા મુજબ મે 2026ના અંત સુધી દેશમાં Ujjwala Yojana હેઠળ અંદાજે 10.55 કરોડ LPG કનેક્શન આપવામાં આવ્યા છે. છેલ્લા દાયકામાં આ યોજના દેશની સૌથી મોટી કલ્યાણકારી યોજનાઓમાંની એક બની છે.
જો કે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર LPG કનેક્શન આપવું પૂરતું નથી, પરંતુ ગરીબ પરિવારો માટે રિફિલની કિંમત પણ પરવડે તેવી હોવી જરૂરી છે. આવા સમયમાં સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની સંખ્યા ઘટાડવાના નિર્ણય અંગે આગામી દિવસોમાં વધુ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જાના ભાવમાં સતત અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સરકાર માટે સબસિડીનો બોજ અને સામાન્ય લોકો માટે પરવડે તેવી કિંમત – બંને વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એક મોટો પડકાર બની શકે છે.
